Está a agricultura demasiado subvencionada?

Existe unha opinión maioritaria na cidadanía de que a agricultura está demasiado subvencionada. Na consulta pública sobre a Política Agraria Común (PAC) que fixo este ano a UE, o 53% das persoas non ligadas co agro manifestou que as axudas directas ó campo non son necesarias. Esa percepción, que se considera no sector froito do descoñecemento, levou á Comisión Europa a incorporar un enfoque pedagóxico sobre as axudas ó agro na súa proposta para a PAC post-2020.

Para amosar a situación real do agro, a Comisión comparou en cada país os salarios medios por traballador do conxunto da economía cos ingresos medios das explotacións agrarias, tendo en conta no agro a suma dos ingresos de cada produtor e das axudas. O resultado é que en 26 dos 28 países da Unión Europea, España entre eles, os agricultores e gandeiros cobran menos que a media dos traballadores. Só houbo dous países, República Checa e Estonia, nos que os ingresos dos profesionais do agro superan ós dun traballador medio.

O sistema de axudas da PAC trata de manter o atractivo da actividade agraria, pois a falta de relevo xeneracional no campo é un problema en toda Europa

PUBLICIDADE

En España, a diferenza non é excesiva, pero en países como Alemania ou Dinamarca, un agricultor gaña a metade dun traballador medio. Desde esta perspectiva, a Comisión defende a continuidade dun sistema forte de axudas públicas ó agro como vía para reducir o oco entre os ingresos dos gandeiros e os ingresos medios dos traballadores.

Trátase así de manter o atractivo da actividade agraria, pois unha das cuestións que preocupa en Europa é a dificultade de promover o relevo xeneracional. Case o 80 % dos profesionais do agro na UE superan os 45 anos, un problema que se rexistra con distinta intensidade na maioría de países e sectores.

Seguridade alimentaria, prezos e medioambiente
A Comisión lembra que da agricultura depende a seguridade alimentaria de 500 millóns de europeos. Sinala ademais o papel das axudas á hora de manter baixos os prezos dos alimentos nos supermercados, pois sen a actual Política Agraria Común, os prezos de mercado terían que ser outros necesariamente. Parte dos agricultores, arredor dun 20%, tampouco están a favor das axudas directas, pero defenden no seu lugar a necesidade duns ingresos máis altos polas súas producións.

Sen a PAC, os prezos de mercado dos produtos agrarios serían outros

PUBLICIDADE

Por último, a proposta para a PAC post-2020 destaca a importancia medioambiental da agricultura, que xestiona aproximadamente a metade da terra da UE. Ese papel da agricultura en relación á conservación do medio si que é valorado a nivel cidadán. De feito, a Comisión apunta que un 92% das persoas non ligadas co agro está de acordo en que se promova unha produción máis respetuosa co medio ambiente e que permita mitigar o cambio climático.

En base a esa demanda cidadá, a Comisión quere concederlle gran peso á cuestión medioambiental na PAC a partir do 2020. O debate entre os ministros de Agricultura dos Estados membro xa comezou e espérase unha maior concreción de propostas e de presupostos ó longo dos dous próximos anos. Dáse por feita unha baixada do presuposto comunitario para a PAC, entre outras cuestións pola saída de Gran Bretaña, pero queda aínda por ver de que nivel é esa baixada e en canto afecta ás explotacións galegas e do resto de España.