O Foro Rural Sustentable busca a prosperidade e o renacemento do rural

O futuro do rural depende do compromiso e o activismo que emprenda a sociedade, do mesmo xeito que a sustentabilidade non é unha meta, senón unha responsabilidade compartida. Con estas premisas, o Foro Sustentable busca que xurdan propostas concretas que impulsen o desenvolvemento sustentable das comunidades rurais.

A Fundación Galicia Sustentable lanzou a iniciativa, que é un movemento dinámico que reúne a entidades, empresas e profesionais de renome vinculados ao rural. A finalidade deste proxecto é alcanzar a prosperidade do rural. É dicir, traballar da man cos axentes que xa están a cambiar o rural transformando a súa experiencia e coñecemento en solucións innovadoras e sustentables.

Para iso, é necesario centrarse en tres eixos: benestar, desenvolvemento e futuro. Benestar para garantir o acceso a servizos básicos de saúde, educación e vivenda digna, así como promover a igualdade de oportunidades. Desenvolvemento para diversificar e modernizar as actividades económicas tradicionais e promover a creación de oportunidades de emprego e emprendemento en diferentes sectores. Finalmente, o futuro do rural será o eixo no que se destaque a importancia de planificar e xestionar o uso do territorio de maneira responsable.

O Foro Rural Sustentable reunión en abril a iniciativas rurais, investigadores, empresarios e representantes da sociedade civil na súa segunda edición. O evento tivo lugar en dous espazos: Casa Grande de Casáresvos e Espazo Vilaseco, ambos os situados en Chantada.

As propostas concretas que se expuxeron recoñeceron a necesidade de garantir a equidade de necesidades entre o rural e o urbano

Bases para unha transformación positiva e sustentable
Na primeira sesión, centrada nunha parte técnica, fíxose un exercicio de reflexión e planificación. A través desta cita, buscouse identificar as preguntas clave que son necesarias facerse para alcanzar un rural próspero e sustentable. Así, sentaron as bases para unha transformación positiva e sustentable, aliñada coas necesidades do rural.

Como principais reflexións extraídas da primeira parte do encontro, subliñouse a necesidade emerxente de acción, púxose o foco na organización e xestión do territorio, abordáronse a economía e as actividades produtivas e tamén se trataron temas como a vivenda, calidade de vida e a educación, fundamentais para reter poboación.

As propostas concretas que se expuxeron recoñeceron a necesidade de garantir a equidade de necesidades entre o rural e o urbano, asegurando o acceso a servizos básicos e oportunidades equivalentes. A tecnoloxía e innovación foron identificadas como elementos cruciais para impulsar a produtividade e mellorar a calidade de vida no rural, fomentando o uso de tecnoloxía avanzada e a dixitalización.

A España baleira
A xornada do sábado foi o espazo para as ideas e a participación orientada á formulación de propostas concretas. Levaron a cabo diferentes sesións enfocadas en varias temáticas e para as que contaron con diferentes expertos. Empezaron cunha serie de relatorios a cargo de expertos destacados en diversos campos relacionados co medio rural. Ao longo do día, habilitáronse varios espazos e momentos destinados á conversación informal e o intercambio de ideas.

Suxiren implementar normativas máis flexibles e adaptadas ás particularidades do rural para reducir a burocracia

PUBLICIDADE

A xornada comezou cunha intervención do xornalista Manuel Campo Vidal, quen contextualizó a realidade da España baleira, ofrecendo unha perspectiva esperanzadora sobre o cambio necesario para revitalizar estas áreas. Campo Vidal destacou a importancia de implementar estratexias concretas para combater o despoboamento e fomentar o desenvolvemento rural.

A continuación, Anxo Ferreiras, investigador residente da Fundación Galicia Sustentable, presentou exemplos europeos exitosos que poderían ser replicables en España. Estes casos demostraron que é posible aplicar modelos de desenvolvemento sustentable e próspero no noso país.

Logo, presentáronse exemplos reais dun territorio máis específico, comezando con Adrián Capelo, da Fundación RIA, quen presentou o Laboratorio Ecosocial do Barbanza. Este proxecto aborda a sustentabilidade desde unha escala territorial, enfocándose na rexeneración e xestión sustentable dos recursos locais.

Seguiulle Anxo Fernández, director da Cátedra Fillos de Rivera-UdC de Desenvolvemento Sustentable, quen presentou o proxecto de recuperación de chans en plantacións intensivas de eucalipto. Finalmente, Xesús Mazaira, de Airas Moniz, compartiu a súa experiencia como exemplo de iniciativa empresarial de transformación. O seu proxecto demostrou como as empresas rurais poden prosperar e contribuír ao desenvolvemento sustentable mediante a innovación e o compromiso coa comunidade local.

A burocracia a debate
O desafío que supón equilibrar a necesidade de regulación coa flexibilidade necesaria para fomentar o desenvolvemento rural saíu a debate. Coordinado por José Manuel Andrade, da Fundación Juana de Vega, a mesa contou coa participación de David Sueiro, de Galo Celta; María Tallón, de Anades Galicia, e Celsa Peiteado, de WWF España.

Aínda que os puntos de vista dos participantes eran inicialmente distantes, había un interese común por protexer o medio ambiente mentres se facilita o desenvolvemento rural. Así, debatéronse posibles solucións para reducir a burocracia sen comprometer a seguridade e a sustentabilidade, como a implementación de normativas máis flexibles e adaptadas ás particularidades do rural.

Openleiras, Tofu Landeira, Depensa d’Lujo e Lagar do Vento son sistemas produtivos alternativos que serven de exemplos inspiradores

Falta de man de obra e sistemas produtivos alternativos
Luís García, director de EFA Fonteboa, e Xosé Lois Lamazares, de Galletas Daveiga, compartiron as súas experiencias e destacaron un denominador común: a actitude necesaria de traballadores e empresas para atopar e aliñar intereses comúns. Ambos os relatores coincidiron en que a actitude é un factor determinante para o éxito no medio rural.

Tamén se abordaron sistemas produtivos alternativos con varios exemplos inspiradores que están a marcar unha senda de desenvolvemento viable para o medio rural. Un deles foi Os Biosbardos, presentado da man de Miguel Roig quen falou de Openleiras, unha iniciativa que promove a xestión comunitaria de terras para a produción sustentable de alimentos.

Pola súa banda, José Antonio Landeira demostrou como sistemas produtivos alternativos poden diversificar a oferta alimentaria como a súa empresa Tofu Landeira. Lucía Calvo, da Despensa d’Lujo, falou sobre a súa horta de referencia culinaria, que fornece produtos frescos. Finalmente, Antonio Roade, de Lagar do Vento, expuxo a súa práctica de viticultura rexenerativa, cun enfoque centrado na sustentabilidade do ecosistema vitícola.

A tecnoloxía e a innovación
JJ Delgado, de Bigcrafters; Fernando Jiménez, de Gradiant, e Roberto del Navío, de Dotlake, discutiron os aspectos máis importantes da tecnoloxía e a súa aplicación directa para reducir a fenda dixital nas áreas rurais. Os expertos coincidiron en que a tecnoloxía ten o potencial de transformar positivamente o medio rural, converténdose nunha catapulta para a súa prosperidade en lugar dunha barreira.

Finalmente abordouse a necesidade dunha disrupción creativa para innovar e prosperar no medio rural. Esta sesión contou coas presentacións das emprendedoras e empresarias rurais Miriam Pérez, de Espazo Vilaseco, e Idoia Cuesta, a cesteira que revoluciona o mundo do deseño, quen demostraron como é posible emprender e levar a cabo proxectos disruptivos partindo desde unha óptica tradicional. Ambas concluíron que a innovación e a disrupción creativa son fundamentais para o desenvolvemento do rural.

Traballo en grupos
Finalmente, houbo unha sesión de grupos de traballo que foi fundamental para converter a teoría en práctica, permitindo aos participantes aplicar os seus coñecementos e experiencias para crear solucións concretas e accionables. A colaboración activa e a combinación de diversas perspectivas aseguraron que as propostas fosen integrais e viables, sentando as bases para unha transformación real e sustentable do medio rural.

Información completa do evento